Mùa mưa ở TP.HCM, thường từ khoảng tháng Năm đến tháng Mười Một, mưa hay đến vào buổi chiều, nhanh và to, có thể gây ngập cục bộ ở nhiều tuyến đường trong thời gian ngắn. Đưa con đi học can thiệp mùa này, ba mẹ nên ưu tiên khung giờ học buổi sáng hoặc đầu giờ chiều nếu được, thuộc vài tuyến đường thay thế, luôn để sẵn áo mưa và đồ thay cho con, và không ngần ngại báo nghỉ khi đường ngập sâu.
Một bé nhỏ ngồi sau xe máy dưới cơn mưa to, nước ngập ngang bánh xe, là tình huống không ai muốn. Bài này giúp ba mẹ chuẩn bị cho cả mùa mưa thay vì đối phó từng buổi: chọn giờ, chọn đường, đồ dùng cần có, cách xử lý khi bị kẹt giữa mưa, và thoả thuận với nhà trường về những ngày thời tiết xấu. Thời tiết từng năm khác nhau, nên mọi lời khuyên ở đây là nguyên tắc chung, cần đi cùng việc theo dõi dự báo.
Hiểu nhịp mưa của thành phố
Ở TP.HCM, mùa mưa không có nghĩa là mưa cả ngày. Phần lớn các cơn mưa đến vào buổi chiều hoặc chiều tối, có khi rất to trong thời gian ngắn rồi tạnh. Buổi sáng thường khô ráo hơn. Nhịp này khiến những khung học sau giờ đón mầm non, rơi vào cuối chiều, là những khung dễ gặp mưa nhất, trong khi khung buổi sáng ít bị ảnh hưởng.
Ngập ở thành phố có hai nguồn chính. Một là mưa to vượt quá sức thoát nước, gây ngập trên một số tuyến đường trũng, thường rút sau một thời gian. Hai là triều cường, nước dâng ở những khu gần sông, kênh rạch, hay xảy ra vào những đợt triều cao, nhất là những tháng cuối năm. Khi mưa to trùng triều cường, ngập thường sâu và lâu rút hơn.
Ba mẹ không cần nhớ hết, nhưng nên biết hai điều: khung giờ nào trong ngày dễ mưa, và những đoạn đường nào trên tuyến đi học của con hay ngập. Hỏi những phụ huynh khác cùng lớp, hỏi giáo viên, hay để ý trong vài tuần đầu mùa mưa là sẽ rõ.
Chọn khung giờ học cho mùa mưa
Ưu tiên buổi sáng nếu được. Nếu con chưa đi mầm non hoặc đi học nửa ngày, khung buổi sáng giúp tránh phần lớn các cơn mưa chiều. Hỏi nhà trường từ đầu mùa xem có thể chuyển sang khung sáng không.
Tính cả đường về. Một buổi học bắt đầu lúc trời khô nhưng kết thúc đúng giờ mưa thường hay đến vẫn có nghĩa là chở con về giữa mưa. Khi so các khung giờ, nhìn cả giờ tan buổi, không chỉ giờ bắt đầu.
Đầu giờ chiều là lựa chọn thứ hai. Mưa thường đến muộn hơn trong buổi chiều, nên khung đầu giờ chiều đi về sớm có khả năng tránh mưa hơn khung cuối chiều.
Khung sau giờ đón chuẩn bị kỹ nhất. Nếu chỉ có khung này, chuẩn bị tinh thần rằng nhiều buổi sẽ gặp mưa, có thể là chiều về. Đồ dùng và phương án dự phòng là bắt buộc.
Không đổi giờ liên tục theo thời tiết. Đổi khung giờ mỗi tuần làm con khó vào nếp. Nếu đổi, đổi một lần cho cả mùa mưa và báo nhà trường rõ ràng.
Đồ nên để sẵn trên xe và trong túi của con
Mùa mưa, nhiều gia đình để sẵn một bộ đồ cố định trên xe máy hoặc trong cốp xe để không phải nhớ mỗi lần đi:
| Đồ dùng | Vì sao cần | Lưu ý |
|---|---|---|
| Áo mưa trẻ em vừa cỡ | Áo mưa người lớn trùm cho con dễ vướng, che mặt, kẹt vào bánh xe | Chọn áo bộ hoặc áo có mũ vừa đầu con, không quá dài |
| Bộ quần áo dự phòng trong túi chống nước | Mưa tạt vẫn ướt; con ngồi học trong phòng lạnh với đồ ẩm dễ khó chịu | Để thêm tất và khăn nhỏ |
| Khăn lau và túi đựng đồ ướt | Lau người, lau tay cho con trước khi vào lớp | Túi riêng để đồ ướt không làm ẩm đồ khác |
| Mũ bảo hiểm đúng cỡ cho trẻ | Mưa to tầm nhìn kém, đường trơn, nguy cơ té ngã cao hơn | Kiểm tra quai cài chắc chắn |
| Đồ ăn nhẹ và nước | Phòng khi kẹt mưa phải trú lâu dọc đường | Món con quen, không dễ vỡ, không dễ hỏng |
Bé nhạy cảm với cảm giác ướt, tiếng mưa to hay tiếng sấm có thể khó chịu hơn những bé khác. Nếu con thuộc nhóm này, cho con làm quen với áo mưa ở nhà trước, mặc thử vài lần khi trời khô, để đến lúc cần con không phản đối giữa đường.
Bị kẹt mưa to giữa đường: làm gì
Dù chuẩn bị kỹ, sẽ có lúc ba mẹ đang chở con thì mưa ập xuống. Những bước sau giúp giữ an toàn:
- Tìm chỗ trú an toàn ngay: mái hiên chắc chắn, cây xăng, cửa hàng. Tránh đứng dưới cây to, biển quảng cáo, gần cột điện, dây điện.
- Mặc áo mưa cho con trước, rồi mới đến mình.
- Nhắn hoặc gọi báo nhà trường rằng con sẽ đến muộn hoặc không đến được, để giáo viên sắp xếp.
- Chờ mưa ngớt nếu có thể. Một buổi học muộn hay nghỉ không quan trọng bằng an toàn của con.
- Không cố chạy qua đoạn ngập sâu, nước chảy xiết hoặc không nhìn thấy mặt đường; dễ ngã xe, chết máy, hoặc rơi vào hố, nắp cống hở.
- Khi đến nơi, lau khô người và thay đồ cho con trước khi vào lớp.
Trong mưa, con có thể sợ hãi, khóc. Ba mẹ giữ giọng bình tĩnh, nói với con những câu ngắn về việc đang làm: "Mình trú mưa ở đây. Mưa tạnh mình đi tiếp." Sự bình tĩnh của người lớn giúp con đỡ hoảng.
Chọn đường đi và đường dự phòng
Mùa khô, ba mẹ thường chọn đường ngắn nhất. Mùa mưa, đường ngắn nhất chưa chắc là đường tốt nhất, vì có thể đi qua những đoạn trũng hay ngập. Ba mẹ nên có ít nhất hai tuyến đường đến nơi học: tuyến chính dùng hằng ngày, và tuyến dự phòng ít ngập hơn dù có thể xa hơn một chút. Đi thử tuyến dự phòng vài lần khi trời khô để quen đường, không phải đến lúc mưa mới tìm.
Những ứng dụng bản đồ trên điện thoại đôi khi hiển thị tình trạng kẹt xe, nhưng không phải lúc nào cũng cập nhật kịp ngập cục bộ. Thông tin từ những phụ huynh khác cùng lớp, từ nhóm cư dân trong khu, hay từ chính quan sát của ba mẹ thường đáng tin hơn. Ghi lại những đoạn đã từng thấy ngập để tránh lần sau.
Với nhà ở xa nơi học, ba mẹ có thể cân nhắc hỏi nhà trường cho con học ở cơ sở khác trong hệ thống gần nhà hơn trong mùa mưa, nếu cơ sở đó còn khung giờ và giáo viên phù hợp. Quãng đường ngắn hơn đồng nghĩa với ít đoạn ngập phải đi qua và ít thời gian con phải ngồi trên xe dưới trời mưa.
Cũng nên nghĩ đến chỗ để xe ở nơi học: nếu bãi xe hay lối vào cơ sở bị ngập, ba mẹ cần biết trước để đỗ xe chỗ khác và bế con vào. Hỏi bảo vệ hoặc giáo viên ở cơ sở về những ngày như vậy.
Khi người đưa đón là ông bà hay người giúp việc
Mùa mưa, việc đưa đón khó hơn hẳn với người lớn tuổi. Chở trẻ nhỏ bằng xe máy trong mưa to, đường trơn, tầm nhìn kém, nước ngập là việc đòi hỏi tay lái vững và phản xạ nhanh. Nếu ông bà là người đưa đón chính, ba mẹ nên cân nhắc thay đổi trong mùa mưa: chuyển khung học sang buổi sáng, nhờ người khác đưa đón những ngày mưa, hoặc dùng xe bốn chỗ có người lớn quen đi cùng con.
Dặn người đưa đón rõ ràng: trời mưa to thì cứ trú, báo nhà trường đến muộn hoặc nghỉ, không cần hỏi ý ba mẹ trước. Người đưa đón cần biết họ được phép quyết định nghỉ vì an toàn, để không cố chạy cho kịp giờ chỉ vì sợ ba mẹ phiền lòng.
Ba mẹ cũng nên để sẵn trên xe của người đưa đón đủ bộ đồ dùng mùa mưa giống như trên xe mình, và kiểm tra định kỳ áo mưa còn tốt, đồ thay còn vừa với con.
Một chiếc điện thoại sạc đầy pin và số liên lạc của nhà trường lưu sẵn cũng là thứ không thể thiếu với người đưa đón mùa mưa.
Thoả thuận với nhà trường về những ngày thời tiết xấu
Ngay đầu mùa mưa, ba mẹ nên hỏi nhà trường: những buổi nghỉ vì mưa ngập có được học bù không, cần báo trước bao lâu, đến muộn vì mưa thì buổi học có được kéo dài không hay vẫn kết thúc đúng giờ. Mỗi nơi có quy định khác nhau, và biết trước giúp ba mẹ đỡ áy náy khi phải quyết định nghỉ.
Cũng nên hỏi nhà trường có kinh nghiệm gì về những ngày ngập quanh cơ sở: khu vực nào quanh trường hay ngập, có lối vào nào khô hơn, chỗ để xe có bị ngập không. Giáo viên và bảo vệ ở cơ sở thường biết rõ những điều này hơn ai hết.
Nếu chiều về trời đang mưa to, ba mẹ có thể hỏi nhà trường cho con chờ thêm trong lớp hoặc khu vực chờ một lúc cho mưa ngớt. Nhiều nơi sẵn lòng giữ trẻ thêm ít phút trong những ngày như vậy, nhưng nên hỏi trước, không mặc định.
Khi nào nên báo nghỉ
Báo nghỉ không phải là thất bại. Có những ngày đi học là mạo hiểm không cần thiết: mưa rất to kèm giông sét, đường đi qua những đoạn ngập sâu, dự báo có triều cường cao trùng giờ đi về, hoặc chính ba mẹ không khoẻ để chở con trong thời tiết xấu. Những ngày ấy, nghỉ một buổi và hẹn học bù là quyết định đúng.
Để quyết định nhanh vào buổi chiều, ba mẹ có thể đặt cho mình một ngưỡng từ trước, ví dụ nếu trước giờ đi ba mươi phút trời đang mưa to và đoạn đường quen bị ngập thì báo nghỉ. Có ngưỡng rõ ràng giúp tránh những lần lưỡng lự rồi đi giữa lúc mưa to nhất.
Nếu mùa mưa khiến con nghỉ quá nhiều, nên ngồi lại với nhà trường bàn chuyển khung giờ, hoặc xem xét học ở cơ sở gần nhà hơn trong hệ thống. Nhà nào hay vướng mưa chiều thì khi đăng ký nên hỏi luôn hai chuyện: còn khung giờ buổi sáng không, và buổi nghỉ vì mưa ngập được học bù ra sao.
Câu hỏi thường gặp
Mùa mưa ở TP.HCM kéo dài từ tháng nào đến tháng nào?
Thường từ khoảng tháng Năm đến tháng Mười Một, nhưng mỗi năm có thể sớm hoặc muộn hơn. Mưa hay đến vào buổi chiều, to và nhanh. Ba mẹ nên theo dõi dự báo thời tiết hằng ngày thay vì chỉ dựa vào tháng.
Nên cho con học buổi sáng hay chiều vào mùa mưa?
Nếu được, buổi sáng ít bị mưa ảnh hưởng hơn vì mưa ở TP.HCM thường đến vào buổi chiều. Nếu chỉ có thể học buổi chiều, khung đầu giờ chiều thường tránh mưa tốt hơn khung cuối chiều.
Nghỉ học vì mưa ngập có được học bù không?
Tuỳ quy định từng nơi. Ba mẹ nên hỏi nhà trường ngay từ đầu mùa mưa về học bù, cách báo nghỉ và thời hạn báo, để không bị bất ngờ.
Có nên cho con mặc chung áo mưa với ba mẹ khi đi xe máy?
Nên dùng áo mưa riêng vừa cỡ cho trẻ. Áo mưa người lớn trùm lên con dễ che mặt, vướng vào bánh xe và khiến con khó thở, khó nhìn. Kèm mũ bảo hiểm đúng cỡ, cài quai chắc.
Con sợ tiếng sấm, khóc khi đi trong mưa thì làm sao?
Cho con làm quen áo mưa ở nhà khi trời khô, nói trước với con về việc trời có thể mưa. Khi gặp mưa to, dừng trú, giữ giọng bình tĩnh và nói câu ngắn về việc đang làm. Nếu con quá sợ, ưu tiên khung giờ ít mưa.