Khi cả nhà hoặc mẹ và con lên TP.HCM để con đi can thiệp, có ba việc giấy tờ cần làm theo thứ tự: đăng ký tạm trú cho con và người đi cùng tại công an phường, xã nơi ở mới (theo Luật Cư trú, ở từ 30 ngày trở lên ngoài nơi thường trú để học tập, làm việc thì phải đăng ký tạm trú); sau đó lo chỗ học mầm non và nơi khám bảo hiểm y tế; cuối cùng hỏi cách giữ các chính sách con đang hưởng ở quê. Tạm trú là chìa khoá, vì nhiều việc sau đó dựa vào thông tin cư trú.
Lưu ý về địa giới: từ ngày 1/7/2025, tỉnh Bình Dương cũ và Bà Rịa – Vũng Tàu cũ đã nhập vào TP.HCM. Gia đình ở các khu đó nay đã là cư dân thành phố, đưa con sang khu Quận 12 cũ học can thiệp không phải là chuyển cư trú liên tỉnh. Bài này dành cho gia đình từ các tỉnh khác, kể cả các tỉnh mới sau sáp nhập như Đồng Nai, Tây Ninh. Thủ tục cụ thể có thể thay đổi; ba mẹ hỏi công an và UBND phường, xã nơi ở mới để có hướng dẫn hiện hành.
Trước khi lên: quyết định ở bao lâu và ai đi
Nhiều gia đình bắt đầu bằng việc mẹ và con lên thành phố, ba ở lại quê làm việc, cuối tuần lên thăm. Có gia đình chuyển cả nhà. Có gia đình chỉ lên theo đợt vài tháng. Mỗi cách kéo theo giấy tờ khác nhau: ở ngắn dưới một tháng thường chỉ cần thông báo lưu trú qua chủ nhà; ở lâu hơn thì đăng ký tạm trú; chuyển hẳn thì có thể cân nhắc đăng ký thường trú nếu đủ điều kiện.
Trước khi lên, ba mẹ nên mang theo đủ giấy tờ của con: giấy khai sinh, thẻ bảo hiểm y tế, giấy xác nhận khuyết tật nếu có, các quyết định chính sách đang hưởng, kết quả khám và báo cáo can thiệp ở quê. Ở thành phố mà phải về quê lấy một tờ giấy thì tốn cả ngày đường.
Ba mẹ cũng nên hỏi UBND xã nơi đang ở về các chính sách con đang hưởng: nếu con ở thành phố lâu dài thì giữ ở quê hay chuyển, thủ tục ra sao. Hỏi trước khi đi giúp không bị ngắt quãng.
Đăng ký tạm trú: các bước chung
Thủ tục đăng ký tạm trú làm ở công an cấp xã nơi ở mới, có thể nộp trực tiếp hoặc trực tuyến qua cổng dịch vụ công. Các bước chung:
- Tìm chỗ ở hợp pháp: nhà thuê, nhà người thân. Nếu thuê, nên có hợp đồng thuê hoặc văn bản đồng ý của chủ nhà cho đăng ký tạm trú.
- Chuẩn bị tờ khai thay đổi thông tin cư trú và giấy tờ chứng minh chỗ ở hợp pháp theo hướng dẫn. Với trẻ em, cha hoặc mẹ kê khai thay.
- Nộp hồ sơ tại công an phường, xã nơi ở mới hoặc qua cổng dịch vụ công.
- Nhận thông báo kết quả; thông tin tạm trú được cập nhật vào cơ sở dữ liệu về cư trú, xem được trên ứng dụng định danh điện tử.
- Gia hạn tạm trú trước khi hết thời hạn nếu tiếp tục ở.
Đăng ký tạm trú cho cả con và người lớn đi cùng. Một số gia đình chỉ đăng ký cho người lớn, đến khi xin học cho con mới biết con chưa có thông tin cư trú ở thành phố.
Chỗ học mầm non khi đang tạm trú
Trường mầm non công lập ở TP.HCM thường tuyển sinh theo nơi cư trú, có thứ tự ưu tiên do kế hoạch tuyển sinh từng năm quy định; trẻ có tạm trú vẫn có thể được xét, nhưng chỗ phụ thuộc số chỉ tiêu của từng trường. Ba mẹ hỏi UBND phường hoặc trường mầm non gần chỗ ở về khả năng nhận con và thời điểm đăng ký.
Nhiều gia đình mới lên chọn trường mầm non tư thục vì linh hoạt thời điểm nhập học và thủ tục đơn giản hơn. Với bé cần hỗ trợ, các câu hỏi khi đi xem trường vẫn như ở bất kỳ đâu: sĩ số, kinh nghiệm nhận trẻ cần hỗ trợ, cách phối hợp với nơi can thiệp. Bài về tìm trường mầm non chịu nhận trẻ cần hỗ trợ trong danh mục "Vừa học mầm non vừa can thiệp" có danh sách câu hỏi.
Một số gia đình chọn cho con học mầm non ở cùng hệ thống với nơi can thiệp để giảm chặng đưa đón — điều này đặc biệt có ích khi chỉ một người lớn lo mọi việc ở thành phố.
Bảo hiểm y tế: khám ở thành phố thế nào
Thẻ bảo hiểm y tế của con vẫn có giá trị khi lên thành phố, nhưng nơi đăng ký khám ban đầu đang ở quê. Đi khám ở TP.HCM mà không đúng quy định thì mức chi trả có thể thấp hơn, trừ cấp cứu. Ba mẹ nên hỏi cơ quan bảo hiểm xã hội về việc đổi nơi đăng ký khám ban đầu sang một cơ sở gần chỗ ở mới, theo thời điểm cho phép trong năm.
Trong lúc chưa đổi, ba mẹ mang theo kết quả khám ở quê khi đi khám ở thành phố, để bác sĩ không phải bắt đầu lại từ đầu. Giữ mọi hoá đơn, bảng kê chi phí.
Bài về bảo hiểm y tế của trẻ dưới 6 tuổi trong danh mục này đi kỹ hơn phần nào bảo hiểm chi trả khi khám phát triển. Lưu ý chung: học phí can thiệp ở trường, trung tâm giáo dục không thuộc phạm vi bảo hiểm y tế.
Chính sách con đang hưởng ở quê
Nếu con có giấy xác nhận khuyết tật và đang hưởng trợ cấp xã hội hay các hỗ trợ khác ở quê, các chính sách này gắn với nơi cư trú. Khi gia đình chuyển hẳn, thường phải làm thủ tục chuyển nơi hưởng: báo UBND xã nơi cũ, rồi nộp hồ sơ ở UBND phường, xã nơi mới theo hướng dẫn.
Khi chỉ lên thành phố theo đợt, vẫn giữ thường trú ở quê, nhiều gia đình giữ nguyên nơi hưởng ở quê. Cách nhận trợ cấp — qua tài khoản hay nhận trực tiếp — ảnh hưởng đến việc có phải về quê định kỳ hay không. Ba mẹ hỏi UBND xã nơi cũ có thể nhận qua tài khoản không.
Giấy xác nhận khuyết tật vẫn có giá trị khi con ở thành phố. Nếu cần xác định lại mức độ, thủ tục làm ở nơi con đang cư trú theo hướng dẫn của phường, xã. Ba mẹ hỏi cụ thể trước khi nộp, vì cách xử lý với người đang tạm trú có thể khác người thường trú.
Danh sách mang theo khi lên thành phố
Một bìa hồ sơ mang theo đủ những thứ sau giúp tránh những chuyến về quê không cần thiết:
- Giấy khai sinh của con (bản gốc và vài bản sao).
- Giấy tờ tuỳ thân của ba mẹ, người đi cùng.
- Thẻ bảo hiểm y tế của con.
- Giấy xác nhận khuyết tật và các quyết định chính sách đang hưởng, nếu có.
- Kết quả khám, đánh giá, báo cáo can thiệp ở quê.
- Sổ tiêm chủng hoặc thông tin tiêm chủng.
- Hợp đồng thuê nhà hoặc giấy tờ chỗ ở, nếu đã có trước khi lên.
Bản chụp tất cả những giấy này lưu trên điện thoại và một nơi sao lưu. Khi ở thành phố cần nộp gì, ba mẹ có ngay. Nếu ba ở lại quê, ba cũng nên giữ một bộ bản chụp để làm thủ tục ở quê thay khi cần, không phải chờ mẹ gửi về.
Về quê dịp lễ, Tết: giấy tờ cần để ý
Gia đình lên thành phố cho con can thiệp thường về quê vào dịp Tết, hè, hoặc khi ở quê có việc. Những chuyến về này là lúc tiện để làm các thủ tục còn treo ở quê: hỏi UBND xã về chính sách con đang hưởng, cập nhật giấy hộ nghèo, cận nghèo nếu đến kỳ rà soát, xin bản sao giấy tờ còn thiếu.
Ba mẹ nên kiểm tra thời hạn tạm trú ở thành phố trước khi về. Nếu sắp hết hạn trong thời gian vắng, gia hạn trước khi đi để khi quay lại không bị gián đoạn, nhất là khi con đang học mầm non công lập theo diện tạm trú. Báo nơi can thiệp và trường mầm non lịch về quê để giữ chỗ và sắp xếp học bù nếu có.
Mang theo bìa hồ sơ của con khi về quê, phòng khi cần đi khám ở đó, nhất là khi con có thuốc đang dùng hay có lịch tái khám đúng dịp nghỉ. Nhưng cũng giữ một bộ bản chụp ở thành phố, phòng khi người ở lại cần làm việc gì đó thay.
Ví dụ giả định: mẹ và con lên thành phố
Chị Nhung (nhân vật giả định) đưa con trai bốn tuổi từ một tỉnh miền Tây lên TP.HCM để học can thiệp, dự định ở ít nhất một năm. Ba ở lại quê làm việc. Trước khi đi, chị hỏi UBND xã về trợ cấp con đang hưởng; xã hướng dẫn giữ nguyên nơi hưởng, nhận qua tài khoản.
Lên thành phố, chị thuê một phòng gần khu An Phú Đông, xin chủ nhà văn bản đồng ý, đăng ký tạm trú cho cả hai mẹ con ở công an phường. Tuần sau, chị hỏi bảo hiểm xã hội về đổi nơi khám ban đầu, được hẹn làm vào kỳ đổi gần nhất. Chị chọn cho con một trường mầm non tư thục gần nơi can thiệp, mang theo bản tóm tắt của nơi can thiệp cũ ở quê.
Mọi việc mất khoảng ba tuần. Chị kể điều giúp nhiều nhất là đã mang đủ giấy tờ từ quê, và đã hỏi trước UBND xã — không phải về lại lần nào.
Tìm nơi can thiệp ở khu Quận 12 cũ
Global Star Special có bốn cơ sở trong hệ thống Global Star School ở khu Quận 12 cũ: Hiệp Thành (thuộc phường Tân Thới Hiệp), Thạnh Lộc, Hà Huy Giáp và An Phú Đông (thuộc phường An Phú Đông). Gia đình từ tỉnh khác lên có thể chọn cơ sở gần chỗ thuê nhà để giảm chặng đưa đón, và hỏi nhà trường về việc con học mầm non cùng hệ thống.
Ba mẹ đăng ký tư vấn qua mẫu trên trang, ghi chú gia đình từ tỉnh nào lên, dự kiến ở bao lâu, đã có báo cáo của nơi can thiệp cũ chưa. Người tư vấn sẽ gọi lại, hỏi thêm vài điều rồi hẹn ngày gặp. Câu hỏi về cư trú và chính sách, ba mẹ hỏi công an và UBND phường, xã nơi ở. Nếu gia đình chưa tìm được chỗ ở, ba mẹ có thể hỏi nhà trường về các khu dân cư quanh từng cơ sở để chọn chỗ thuê thuận đường đưa đón.
Câu hỏi thường gặp
Ở thành phố bao lâu thì phải đăng ký tạm trú cho con?
Theo Luật Cư trú, công dân đến sinh sống tại chỗ ở hợp pháp ngoài nơi thường trú để học tập, làm việc hoặc lý do khác từ 30 ngày trở lên thì phải đăng ký tạm trú. Ba mẹ đăng ký cho cả con và người lớn đi cùng.
Thuê nhà trọ có đăng ký tạm trú được không?
Được, nếu đó là chỗ ở hợp pháp và có giấy tờ chứng minh theo hướng dẫn, thường là hợp đồng thuê hoặc văn bản đồng ý của chủ nhà. Ba mẹ hỏi chủ nhà trước khi thuê có sẵn lòng hỗ trợ đăng ký không.
Con đang hưởng trợ cấp ở quê, lên thành phố có bị cắt không?
Không tự động bị cắt, nhưng chính sách gắn với nơi cư trú. Ba mẹ hỏi UBND xã nơi cũ trước khi đi: giữ nguyên nơi hưởng hay làm thủ tục chuyển, nhận qua tài khoản được không.
Gia đình ở Bình Dương cũ đưa con sang Quận 12 cũ học có phải đăng ký tạm trú không?
Từ ngày 1/7/2025, Bình Dương cũ đã thuộc TP.HCM. Nếu gia đình vẫn ở nhà mình và chỉ đưa con đi học hằng ngày, không thay đổi chỗ ở, thì không phát sinh việc đăng ký tạm trú vì việc đi học.
Có thể đổi nơi khám bảo hiểm y tế của con lên thành phố không?
Có thể đề nghị đổi nơi đăng ký khám ban đầu theo thời điểm cho phép và trong danh sách cơ sở nhận đăng ký. Ba mẹ hỏi cơ quan bảo hiểm xã hội nơi ở mới hoặc làm qua ứng dụng nếu được hỗ trợ.
Trường mầm non công lập có nhận trẻ đang tạm trú không?
Trẻ có tạm trú vẫn có thể được xét theo kế hoạch tuyển sinh, tuỳ chỉ tiêu và thứ tự ưu tiên của từng trường. Ba mẹ hỏi UBND phường hoặc trường gần nhà, và tìm hiểu thêm trường tư thục nếu cần chỗ ngay.