Cho buổi tư vấn đầu tiên, ba mẹ nên chuẩn bị bốn nhóm: giấy tờ (sổ sức khoẻ, sổ tiêm chủng, kết quả khám hoặc đo thính lực nếu có), ghi chép ở nhà (nhật ký một hai tuần và ba đến năm video ngắn), lời nhận xét của cô giáo lớp mầm non, và một túi đồ cho bé (nước, đồ ăn nhẹ, đồ chơi quen, quần áo thay). Thêm một trang tóm tắt điều gia đình lo nhất và ba câu hỏi quan trọng nhất là đủ. Bé thì không cần tập trước điều gì, chỉ cần được ngủ đủ và ăn no.
Chuẩn bị tốt không làm buổi gặp dài hơn, mà làm nó trúng hơn: người tư vấn không phải hỏi đi hỏi lại những điều đã có trên giấy, và dành được nhiều thời gian hơn để nhìn bé và trả lời câu hỏi của gia đình. Bài này là danh sách để ba mẹ đánh dấu từng mục vào tối hôm trước.
Giấy tờ nên mang theo
Không phải giấy nào cũng cần, nhưng có sẵn thì tốt hơn phải hẹn gửi sau. Gom tất cả vào một túi hồ sơ riêng của con:
- Sổ theo dõi sức khoẻ, sổ tiêm chủng. Cho biết con sinh ra thế nào, cân nặng, những lần khám định kỳ.
- Giấy ra viện nếu con từng nằm viện, nhất là trong những tháng đầu đời.
- Kết quả khám nhi, đo thính lực, khám mắt nếu đã làm, kể cả khi kết quả bình thường — bình thường cũng là thông tin.
- Kết quả đánh giá phát triển từ bệnh viện hay phòng khám nếu đã có, kèm lời dặn của bác sĩ.
- Báo cáo, sổ liên lạc của trường mầm non nếu trường có nhận xét về con.
- Bản sao của những giấy quan trọng, để có thể để lại cho nơi tư vấn mà không phải đưa bản gốc.
Nếu chưa đi khám ở đâu, ba mẹ không cần lo. Nhiều gia đình đến buổi tư vấn đầu tiên khi chưa có giấy tờ chuyên môn nào; người tư vấn sẽ khuyên nên khám gì nếu thấy cần. Điều quan trọng là mang theo những gì đang có, không cần đi khám thêm chỉ để có giấy mang đến buổi tư vấn.
Ghi chép và video ở nhà
Trang tóm tắt một mặt giấy. Điều gia đình lo nhất, ba bốn điều lặp lại nhiều lần, những điều con làm tốt, và ba câu hỏi quan trọng nhất. Người tư vấn đọc trang này trong hai phút là nắm được gia đình đến vì điều gì.
Nhật ký một hai tuần. Không cần đẹp, chỉ cần có ngày, hoàn cảnh, con làm gì, chuyện trước và sau. Mang theo đầy đủ, người tư vấn muốn xem chỗ nào sẽ hỏi.
Ba đến năm đoạn video ngắn. Mỗi đoạn một đến hai phút, quay lúc con sinh hoạt tự nhiên: chơi một mình, chơi với ba mẹ, lúc ăn, lúc muốn một thứ gì đó. Đặt trong một album riêng, ghi tên rõ ràng.
Kiểm tra trước khi đi. Video có mở được khi không có mạng không, điện thoại đã sạc đầy chưa. Nhiều phòng tư vấn ở trong toà nhà sóng yếu.
Nếu bé có hành vi chỉ xảy ra ở nhà. Ví dụ khó ngủ, ăn vạ khi tắm, khó chịu với tiếng máy hút bụi — những điều này người tư vấn không thấy được trong phòng. Một đoạn video hay một dòng ghi chép kỹ là cách duy nhất để họ biết.
Những điều cần kể mà ít khi có trên giấy
Có những thông tin quan trọng mà không giấy tờ nào ghi lại, chỉ ba mẹ mới biết. Trước buổi gặp, ba mẹ nên nghĩ trước cách kể những điều này cho gọn: con ngủ thế nào mỗi đêm, có hay thức giấc không; con ăn những gì, có kén món nào đặc biệt, có khó nhai khó nuốt không; con chơi gì lâu nhất, thích nhất; con phản ứng thế nào với âm thanh lớn, chỗ đông người, quần áo mới, việc cắt tóc cắt móng.
Cũng nên kể về đời sống gia đình ở mức ba mẹ thấy thoải mái: ai trông con ban ngày, nhà có mấy người, con có anh chị em không, gần đây có thay đổi gì lớn như chuyển nhà, có em bé, ba hoặc mẹ đi làm xa. Những điều này giúp người tư vấn hiểu hoàn cảnh của con, không phải để đánh giá gia đình.
Và đừng quên kể về những thay đổi theo thời gian: điều ba mẹ lo xuất hiện từ khi nào, có lúc nào tốt hơn hay tệ hơn, con có từng làm được điều gì rồi thôi không. Danh mục này có bài riêng về cách kể lịch sử phát triển của con, giúp ba mẹ nhớ lại các mốc trước khi đi.
Lời nhận xét của cô giáo
Nếu con đang đi học mầm non, lời nhận xét của cô giáo là một mảnh ghép mà buổi quan sát một một không có được: cô thấy con giữa các bạn cùng tuổi, trong những giờ sinh hoạt nhóm, mỗi ngày. Trước buổi tư vấn một hai tuần, ba mẹ hẹn cô một lúc để hỏi về giờ chơi tự do, giờ học nhóm, giờ ăn, giờ ngủ của con, rồi ghi lại bằng lời của cô.
Nếu cô đồng ý, có thể xin cô viết vài dòng ngắn, hoặc trả lời vài câu hỏi ba mẹ gửi qua tin nhắn. Không cần cô viết theo mẫu nào; điều người tư vấn cần là những ví dụ cụ thể cô đã thấy. Ba mẹ nhớ cảm ơn cô và hỏi cô có muốn biết kết quả buổi tư vấn không, để sau này cô cùng hỗ trợ con ở lớp theo một hướng.
Nếu con chưa đi học, những người trông con thường xuyên khác — ông bà, người giúp việc, người thân — cũng có thể góp lời theo cách tương tự.
Túi đồ cho bé
Một buổi tư vấn với trẻ nhỏ có thể dài hơn dự kiến. Túi đồ gọn mà đủ giúp bé thoải mái và giúp ba mẹ không phải bỏ dở giữa chừng:
- Nước uống và một ít đồ ăn nhẹ con quen ăn, không quá vụn để khỏi rơi vãi trong phòng.
- Một hai món đồ chơi hoặc vật quen thuộc giúp con thấy an toàn khi ở chỗ lạ.
- Tã hoặc quần áo thay, khăn giấy ướt.
- Bình sữa hoặc ly quen dùng nếu con còn uống sữa.
- Áo khoác mỏng — phòng có máy lạnh có khi lạnh hơn ở nhà.
- Thuốc con đang dùng theo đơn bác sĩ, nếu trùng giờ uống.
Không cần mang quá nhiều đồ chơi; phòng tư vấn thường đã có sẵn đồ chơi phù hợp lứa tuổi, và người tư vấn muốn thấy con phản ứng với đồ chơi mới. Món đồ quen chỉ để con có chỗ dựa khi cần.
Sắp xếp ngày hôm đó
Chọn giờ con tỉnh táo nhất. Phần lớn trẻ nhỏ tỉnh táo vào buổi sáng sau khi ăn sáng, hoặc buổi chiều sau giấc ngủ trưa. Tránh hẹn vào giờ con hay ngủ.
Cho con ngủ đủ đêm hôm trước. Một đêm ngủ kém làm con cáu kỉnh, khó tập trung, và người tư vấn thấy một phiên bản không đại diện của con.
Đi sớm một chút. Đến sớm mười lăm phút để gửi xe, đi vệ sinh, cho con làm quen với sân và hành lang. Đến vội, con hay quấy ngay từ cửa.
Nói trước với con bằng lời đơn giản. Ví dụ: "Sáng nay mình đi đến một chỗ có nhiều đồ chơi, có cô chơi với con, mẹ ở bên con." Không cần nói là đi khám hay đi kiểm tra.
Không hẹn việc gấp ngay sau đó. Phần trao đổi cuối buổi là phần quan trọng nhất; ba mẹ cần đầu óc thong thả để nghe trọn.
Những thứ không cần mang
Danh sách dấu hiệu in từ mạng. Người tư vấn cần ví dụ cụ thể từ đời sống của con, không cần một bảng đánh dấu. Nếu đã đọc và thấy điều gì giống con, ghi lại ví dụ cụ thể của con vào trang tóm tắt là đủ.
Hàng trăm video chưa chọn lọc. Mang cả điện thoại đầy video mà không biết đoạn nào cho thấy điều gì sẽ làm mất thời gian. Chọn trước, ghi một dòng cho mỗi đoạn.
Đồ chơi điện tử, máy tính bảng. Thiết bị có màn hình dễ làm con dính vào đó suốt buổi, người tư vấn khó thấy con chơi và tương tác với người. Nếu con chỉ chịu yên khi có màn hình, nói rõ với người tư vấn để họ biết, nhưng cất máy trong túi.
Những kết luận có sẵn. Ba mẹ đến với câu hỏi, không cần đến với câu trả lời. Đến với tâm thế muốn hiểu con hơn, buổi gặp sẽ có ích hơn nhiều so với đến để được xác nhận một điều mình đã tin.
Nếu người đưa bé đi không phải ba mẹ
Có những gia đình mà ba mẹ đều không sắp xếp được, phải nhờ ông bà hoặc người thân đưa bé đến buổi tư vấn. Điều đó không sao, nhưng cần chuẩn bị kỹ hơn: người đưa đi nên mang theo trang tóm tắt và nhật ký do ba mẹ viết, biết mở đúng video, và có số liên lạc để người tư vấn gọi cho ba mẹ khi cần hỏi thêm.
Tốt nhất là ba mẹ tham gia phần trao đổi cuối buổi qua điện thoại hoặc gọi video, để tự nghe điều người tư vấn nói và tự đặt câu hỏi của mình. Nghe lại qua lời kể của người khác dễ sót ý hoặc lệch ý, nhất là những nhận xét tế nhị về con.
Ba mẹ cũng nên báo trước với nơi tư vấn khi đặt lịch rằng người đưa bé đi là ai, để họ sắp xếp. Có nơi sẽ đề nghị hẹn thêm một buổi ngắn với ba mẹ sau đó để trao đổi trực tiếp, và đó là một đề nghị đáng nhận.
Tối hôm trước: kiểm lại một lượt và đăng ký ở Global Star Special
Tối hôm trước, ba mẹ dành mười phút kiểm lại: túi hồ sơ đã đủ giấy chưa, trang tóm tắt và danh sách câu hỏi đã in hoặc lưu sẵn chưa, video đã chọn và mở được chưa, túi đồ của con đã gọn chưa, ai đưa con đi, ai trông con nếu cần. Đặt mọi thứ cạnh cửa. Sáng hôm sau chỉ cần cầm lên và đi, không phải lục tìm trong lúc con đang chờ.
Nếu chưa đặt lịch, ba mẹ có thể đăng ký tư vấn với Global Star Special ngay trên trang này. Trong mẫu đăng ký, phần "điều ba mẹ đang lo lắng nhất" là chỗ để ghi ngắn gọn những gì đã chuẩn bị — đã có nhật ký, video, kết quả khám ở đâu — để nhà trường biết trước và dặn thêm khi gọi lại. Nhà trường nhận tư vấn ở bốn cơ sở Hiệp Thành, Thạnh Lộc, Hà Huy Giáp và An Phú Đông; ba mẹ chưa biết chọn cơ sở nào thì chọn "cần nhà trường tư vấn".
Câu hỏi thường gặp
Chưa đi khám ở đâu thì có đến buổi tư vấn được không?
Được. Nhiều gia đình đến buổi tư vấn đầu tiên khi chưa có giấy tờ chuyên môn nào. Mang theo sổ sức khoẻ, ghi chép ở nhà là đủ. Nếu thấy cần, người tư vấn sẽ khuyên gia đình nên khám thêm chuyên khoa nào.
Có cần mang bản gốc giấy tờ khám của con không?
Nên mang bản gốc để người tư vấn xem, kèm bản sao để để lại nếu họ cần lưu hồ sơ. Không nên để lại bản gốc. Gom tất cả vào một túi hồ sơ riêng của con để dùng cho những lần gặp sau.
Nên quay video gì để mang đến buổi tư vấn?
Ba đến năm đoạn ngắn, mỗi đoạn một đến hai phút, quay lúc con sinh hoạt tự nhiên: chơi một mình, chơi với ba mẹ, lúc ăn, lúc muốn một thứ gì đó. Ưu tiên những hành vi chỉ xảy ra ở nhà mà người tư vấn khó thấy trong phòng.
Có nên dạy con trước để con làm tốt trong buổi quan sát?
Không nên. Người tư vấn cần thấy con như con vẫn thế mỗi ngày. Tập trước làm con căng thẳng và làm hình ảnh về con kém chính xác. Chỉ cần con ngủ đủ, ăn no và mang theo đồ quen.
Nên nói gì với con trước khi đến buổi tư vấn?
Nói đơn giản, tích cực: đi đến một chỗ có đồ chơi, có cô chơi cùng, ba mẹ ở bên con. Không cần nói là đi khám hay kiểm tra. Đến sớm một chút để con làm quen với chỗ mới.
Có cần mang nhận xét của cô giáo mầm non không?
Nên có nếu con đang đi học. Cô thấy con giữa các bạn cùng tuổi mỗi ngày, điều buổi quan sát một một không có được. Hỏi cô về từng giờ trong ngày ở lớp và ghi lại bằng lời của cô.